Nie masz czasu na zapoznanie się z całością artykułu? Wystarczy, że klikniesz ikonę „oznacz artykuł do przeczytania później”. Wszystkie zapisane publikacje znajdziesz w profilu czytelnika

Wymiana pokoleniowa w rosyjskich władzach

Wrześniowe wybory lokalne pokazały, że tam, gdzie panuje konkurencja, „Jedna Rosja” nie ma już silnego poparcia

9 września 2018 w 22 regionach Rosji odbyła się m.in. pierwsza tura bezpośrednich wyborów przewodniczących regionów Federacji Rosyjskiej. W wyniku drugiej tury wyborów czterej kandydaci rządzącej partii „Jedna Rosja” nie zdołali wygrać głosowania z konkurentami z tzw. opozycji systemowej i objąć kluczowego w regionie urzędu. W obwodzie włodzimierskim (1 378 400 mieszkańców) Swietłana Orłowa (ur. 1954) przegrała z kandydatem z Liberalno-Demokratycznej Partii Rosji Władimirem Sipiaginem (ur. 1970), w Chabarowskim Kraju (1 328 302 mieszkańców) Wiaczesław Szprot (ur. 1954) przegrał z kandydatem LDPR Siergiejem Furgałem (ur. 1970). W Kraju Nadmorskim (1 913 037 mieszkańców) wyniki wyborów uznano za nieważne i tym samym kandydat „Jednej Rosji” Andriej Tarasenko (ur. 1963) nie zwyciężył kandydata Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej Andrieja Iszczenki (ur. 1981). Natomiast w Chakasji (537 513 mieszkańców) Wiktor Zimin (ur. 1962) wycofał swoją kandydaturę w obawie przed porażką.

W szeregach partii „Jedna Rosja” panuje świadomość tego, że zamierzenia związane z podwyższeniem wieku emerytalnego, likwidacją wybranych świadczeń socjalnych, a także podwyższeniem podatków, które zaczęto realizować oficjalnie od czerwca br. doprowadziły do silnego wzrostu niezadowolenia społecznego

Dokonując charakterystyki ustroju Federacji Rosyjskiej na poziomie lokalnym, składającego się z komponentu wykonawczych władz federalnych, władz podmiotów Federacji oraz władz samorządowych, należy pamiętać o funkcjonowaniu tzw. ustroju realnego oraz prawno-deklaratywnego. W myśl tego konceptu, niezależnie od prawno-ustrojowych regulacji, ogólne ramy kompetencji wszelkich organów państwa rosyjskiego kontrolowane są przez ludzi Kremla, a więc partię „Jedna Rosja”, organy porządku publicznego, służby specjalne oraz podporządkowanych Kremlowi lokalnych liderów i biznes. Obok tego, w zależności od regionu oraz danego organu czy jednostki administracyjno-terytorialnej, istnieją mniej lub bardziej możliwie formy swobodnego, ale w pełni kontrolowanego politycznego działania dla tzw. opozycji systemowej. W tym schemacie centrum wyznacza wyłączną ilość mandatów dla siebie (czyli głównie dla „Jednej Rosji”), liczbę możliwych mandatów dla opozycji systemowej oraz pulę mandatów oraz instytucji, w których możliwa jest w miarę swobodna konkurencja. Wrześniowe wybory pokazały, że w jednostkach lokalnych, gdzie panuje konkurencja, „Jedna Rosja” nie ma już silnego poparcia.

W szeregach partii „Jedna Rosja” panuje świadomość tego, że zamierzenia związane z podwyższeniem wieku emerytalnego, likwidacją wybranych świadczeń socjalnych, a także podwyższeniem podatków, które zaczęto realizować oficjalnie od czerwca br., doprowadziły do silnego wzrostu niezadowolenia społecznego. Frustrację społeczeństwa wzmacnia stały kryzys, który związany jest z zachodnimi sankcjami nałożonymi na Rosję.

Wyniki wrześniowych wyborów ukazują również rozpoczęty już proces zmiany władzy na niższym i średnim szczeblu rosyjskiej machiny państwowej. Wiek wybranych części głów (przewodniczących) podmiotów Federacji Rosyjskiej oraz deputowanych lokalnych organów przedstawicielskich dowodzi, że do szczebli decyzyjnych dochodzą ludzie, którzy swoją karierę zaczęli realizować już w pełni po upadku ZSRR.

Kampania, wyniki oraz skandale związane z przeprowadzeniem wyborów lokalnych w Federacji Rosyjskiej we wrześniu doprowadziły do szerokiego ukazania problemu kryzysu rosyjskich struktur władzy na poziomie regionów. Staje się bowiem oczywiste, że nie da się jednocześnie rozwijać przedsiębiorczości na poziomie lokalnym oraz sprawnie zarządzać instytucjami publicznymi od poziomu podmiotu FR w dół, nie realizując procesu decentralizacji, w tym głównie poprzez realne wzmocnienie samorządu terytorialnego (tak jak np. przed 1917 r. w charakterze ziemstw).

Wrześniowe wybory w Rosji należy również rozpatrywać w kontekście tegorocznych wyborów prezydenckich. Administracja Prezydenta FR i partia „Jedna Rosja” dokonały wówczas na ogromną skalę mobilizacji aktywów, tak, żeby zapewnić Władimirowi Putinowi jak najszersze poparcie, i tym samym zamanifestować jego ogólnonarodową legitymację. W istocie był to swojego rodzaju plebiscyt. W tym kontekście istnieją dowody oraz przesłanki, że liderzy tzw. opozycji systemowej w zamian za poparcie kandydatury Putina i niezwracanie uwagi na znaczną skalę naruszeń prawa wyborczego, zapewnić mogli sobie dobrą pozycję negocjacyjną w kontekście pozyskania określonych mandatów w wyborach lokalnych i parlamentarnych. Tym samym Kreml jest w stanie pogodzić się z oddaniem wybranych instytucji w kilku regionach. Nie ulega jednak wątpliwości, że w wyniku wyborów w „Jednej Rosji” rozpoczną się przetasowania, „dociskanie” opozycji (systemowej i pozasystemowej), a dla odwrócenia uwagi od sytuacji wewnętrznej Moskwa być może wywoła wyreżyserowany incydent na arenie międzynarodowej.

Michał Patryk Sadłowski- niezależny ekspert specjalizujący się w > prawnych aspektach bezpieczeństwa na obszarze poradzieckim, > zagadnieniach handlu na tym obszarze oraz historii ustroju Imperium Rosyjskiego. Członek zarządu Fundacji Instytut Prawa Wschodniego im. > Gabriela Szerszeniewicza, doktorant na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Zobacz