Konserwatysta z Odessy kontra cancel culture. Co sprawa Truchanowa mówi o przyszłości Ukrainy?

Hennadij Leonidowycz Truchanow (ur. 17 stycznia 1965 r. w Odessie) – ukraiński polityk, długoletni mer Odessy, wcześniej wojskowy, przedsiębiorca i działacz sportowy. W latach 1986–1992 służył w Północnokaukaskim Okręgu Wojskowym Armii Radzieckiej, kończąc służbę w stopniu kapitana. Po powrocie do Odessy w latach 1993–1996 był dyrektorem firmy ochroniarskiej „Kapitan i Ko”, a od 1995 roku pełnił funkcję prezesa Ukraińskiej Federacji Boksu Tajskiego. W roku 2000 został doradcą ds. bezpieczeństwa przedstawicielstwa rosyjskiej spółki naftowej „Łukoil” na Ukrainie. Równocześnie rozwijał wykształcenie – w latach 2002–2006 studiował w Kijowskim Narodowym Uniwersytecie Spraw Wewnętrznych, uzyskując tytuł prawnika, a w 2008 roku obronił doktorat na Uniwersytecie Narodowym w Odessie. W polityce pojawił się w połowie lat 2000 jako deputowany Rady Miasta Odessy. W 2010 roku stanął na czele frakcji Partii Regionów w radzie miejskiej, a w 2012 roku został deputowanym Rady Najwyższej Ukrainy z tej samej partii, bliskiej ówczesnemu prezydentowi Wiktorowi Janukowyczowi. Choć sam Truchanow podkreślał, że zajmował się głównie sprawami gospodarczymi i nie był formalnym członkiem partii, jego obecność w ugrupowaniu, które stało się symbolem centralizacji władzy i prorosyjskich wpływów, do dziś budzi kontrowersje. Po rewolucji godności i obaleniu Janukowycza został merem Odessy (2014), wygrywając kolejne wybory w latach 2015 i 2020. W tym okresie współtworzył i współprzewodniczył partii „Довіряй Ділам” („Zaufaj czynom”), którą rozwijał wspólnie z nieżyjącym już merem Charkowa Hennadijem Kernesem. Ugrupowanie prezentowało się jako ruch samorządowy, niezależny od oligarchów i centralnych elit, dążący do „zszycia” Ukrainy – od Odessy po Charków i Użhorod. Krytycy jednak zarzucali Truchanowowi zbytnią elastyczność ideologiczną i dbałość o lokalne interesy kosztem reform systemowych. Jako mer modernizował transport miejski, nadzorował inwestycje infrastrukturalne i zabiegał o wpisanie historycznego centrum Odessy na listę UNESCO (2023). Jednocześnie jego kadencjom towarzyszyły liczne oskarżenia o korupcję, nieprzejrzyste przetargi i nadużycia majątkowe. W 2025 roku prezydent Wołodymyr Zełenski pozbawił go obywatelstwa ukraińskiego, co oznaczało automatyczną utratę stanowiska. Truchanow zaskarżył tę decyzję, twierdząc, że była motywowana politycznie, a sam nigdy nie posiadał rosyjskiego paszportu. Dla części Odessan pozostaje symbolem miejskiego pragmatyzmu i obrońcą wielokulturowej tożsamości miasta; dla innych – uosobieniem systemu lokalnych powiązań, który przez lata hamował głębsze reformy. Jego los stał się jednym z testów dla ukraińskiego państwa prawa i sposobu, w jaki traktuje ono samorządowców w warunkach wojny i centralizacji władzy.

autor kanału YouTube „Cywilizacja” i żołnierz Sił Zbrojnych Ukrainy. Pochodzi z Doniecka, mieszka w Odessie. Studiował politologię na Uniwersytecie Ludwiga Maximiliana w Monachium oraz na Uniwersytecie w Ratyzbonie. W latach 2019–2020 był asystentem deputowanego Rady Najwyższej Ukrainy Światosława Jurasza, a od 2025 - asystent deputowanego Rady Georgija Mazuraszu, zajmował się działalnością w branży IT i zdalnego wsparcia klienta. Od grudnia 2024 roku służy w SZU, obecnie w 109 Samodzielnej Brygadzie Obrony Terytorialnej jako operator dronów typu „Mavic” w jednostkach BSP. Od 2022 roku prowadzi kanał „Cywilizacja”, poświęcony m.in. relacjom ukraińsko-polskim, historii i polityce Europy Środkowo-Wschodniej. W latach 2024–2025 współprowadził międzyjęzykowe rozmowy z polskimi gośćmi razem z Jurijem Romanenką.