Ideolog Nawrocki nie zna Webera i Richelieu. Rzecz o wecie „800+”

Racja stanu – w kategoriach, w jakich rozumiał ją niedościgły mistrz kardynał Richelieu – nakazuje patrzeć chłodno: hierarchizować cele, dobierać środki, redukować ryzyka. Nie patrzeć na ideologię i sympatie, lecz na interes (dlatego choćby katolicki kardynał wspierał protestantów w walce z Habsburgami w wojnie trzydziestoletniej). Pozostaje ona skrzyżowaniem (sformułowanej później) weberowskiej teorii etyki odpowiedzialności i rachunku sił – kompasem polityki, który nie zawsze wskazuje kierunek najbardziej wzniosły, ale najczęściej ten, który utrzymuje państwo na powierzchni. Realpolitik, w twardym bismarckowskim stylu, podpowiada, jak to zrobić w prawdziwym, a nie wyobrażonym świecie – licząc koszty i zyski zamiast mnożyć deklaracje. Dlatego Bismarck, bazując na tezach Ludwiga Augusta von Rochau („Grundsätze der Realpolitik”), brał świat takim, jaki jest, a nie takim, jaki powinien...