Komentarz: Europa jako problem geopolityczny

Paradoks ten staje się jednak zrozumiały dopiero wtedy, gdy zestawimy esej Problem: Europa z tekstem Rudolfa Kjelléna Europa, opublikowanym dwanaście lat wcześniej (polskie przekłady dostępne na łamach Nowej Konfederacji). Kjellén nie pyta bowiem, jak zjednoczyć Europę. Pyta o rzecz znacznie bardziej fundamentalną: Czym właściwie jest Europa? Europa to pojęcie historyczne i cywilizacyjne, nie geograficzne Pytanie wydaje się banalne tylko do chwili, gdy spróbujemy na nie odpowiedzieć. Europa jako kontynent? Nie tylko Kjellén odpowiada przecząco. Granica między Europą i Azją nie ma charakteru naturalnego. Ural nie oddziela dwóch różnych światów. Po obu jego stronach rozciąga się ta sama równina, ten sam krajobraz, ta sama przestrzeń. Europa jest jedynie zachodnią projekcją wielkiego kontynentu eurazjatyckiego. Europa to pojęcie historyczne i cywilizacyjne, nie geograficzne....