Persja. Jak państwa umierają

(Persien. Huru stater dö. Opublikowano po raz pierwszy 26 października 1907 r.) Państwa rodzą się i państwa umierają. Dotyczy to nie tylko sztucznych, a więc efemerycznych tworów państwowych, jak napoleońskie królestwa Italii i Westfalii czy twory Kongresu Wiedeńskiego – Kraków (1815–1846) i Wyspy Jońskie (1815–1864). Również państwa wyrosłe naturalnie i spontanicznie zdają się – jak inne formy życia – podlegać prawu skończoności. Przykładów nie brak nawet w najnowszych czasach. Historia państw Europy po Napoleonie ukazuje nam następujący „rejestr urodzeń”: Belgia, Luksemburg, Grecja, Rumunia, Serbia, Czarnogóra, Bułgaria i Norwegia, a także zjednoczone Włochy i Niemcy. Lista zmarłych obejmuje cztery królestwa – Hanower, Polskę, Sardynię, Królestwo Obojga Sycylii – oraz co najmniej dwa razy tyle mniejszych państw: Kurhessen, Nassau, Frankfurt nad Menem,...