2. Wybory prezydenckie

2.1. Frekwencja w wyborach prezydenckich

Wyraźny efekt mobilizacyjny ostrej rywalizacji toczonej między PiS a KO na poziomie ogólnopolskim widoczny był natomiast w największych miastach. Najmocniejszym dowodem na jego istnienie, a także sposobem by opisać jego skalę były zmiany frekwencji. Po raz pierwszy w dużych miastach w wyborach samorządowych głosowano tak masowo. Było to zjawisko bez precedensu w historii wyborów samorządowych prowadzonych w systemie bezpośredniej elekcji prezydentów. Wzrost frekwencji o 5-10 punktów procentowych można było zaobserwować w wielu miastach między rokiem 2002 a 2006. Najwyższa różnica wystąpiła w Warszawie i Łodzi. W latach 2006-2014 wahania frekwencji były znacznie mniejsze. Dopiero rok 2018 przyniósł dostrzegalny skok frekwencji w największych ośrodkach miejskich.

Tabela 7. Frekwencja w wyborach prezydenckich w 20 największych miastach w latach 2002-2018 (pogrubiono 3 miasta o największym wzroście)

Miasto 2002 2006 2010 2014 2018 Zmiana 2014-2018 (pp.)
Warszawa 41,34% 53,00% 48,37% 47,24% 66,59% 19,35
Łódź 25,81% 36,38% 34,94% 38,34% 57,45% 19,11
Kraków 35,14% 42,03% 43,21% 41,86% 58,43% 16,57
Wrocław 32,95% 40,04% 39,40% 36,25% 53,94% 17,69
Poznań 34,68% 42,85% 38,43% 38,71% 57,19% 18,48
Gdańsk 34,64% 44,40% 39,76% 40,03% 60,67% 20,64
Szczecin 32,15% 42,86% 37,47% 35,35% 52,01% 16,66
Bydgoszcz 28,23% 38,24% 39,13% 37,38% 53,03% 15,65
Lublin 33,69% 41,53% 39,87% 40,93% 54,74% 13,81
Białystok 34,57% 39,52% 41,77% 41,45% 53,47% 12,02
Katowice 32,91% 37,99% 39,43% 39,27% 51,44% 12,17
Gdynia 40,78% 48,22% 46,93% 45,20% 59,84% 14,64
Częstochowa 29,60% 35,96% 39,64% 41,36% 55,86% 14,5
Radom 31,87% 37,47% 41,78% 41,71% 52,84% 11,13
Sosnowiec 23,66% 31,54% 33,36% 37,76% 51,51% 13,75
Toruń 30,93% 40,01% 40,10% 39,57% 53,79% 14,22
Kielce 34,28% 40,21% 44,73% 40,54% 56,83% 16,31
Rzeszów 40,93% 50,29% 49,15% 46,86% 55,75% 8,89
Gliwice 29,28% 34,69% 38,31% 37,21% 50,31% 13,1
Zabrze 25,86% 27,58% 32,59% 29,59% 41,19% 11,6
POLSKA 44,24% 45,99% 47,32% 47,21% 54,90% 7,69

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych PKW

 

Warto uzupełnić dane z tabeli 7 uwagą, iż wzrost frekwencji o więcej niż 10 punktów procentowych był rzadki nie tylko w powiatach ziemskich, ale także w mniejszych miastach na prawach powiatu. Oprócz miast ujętych w tabeli odnotowano go jeszcze w Bielsku-Białej, Bytomiu, Dąbrowie Górniczej, Elblągu, Jeleniej Górze, Kaliszu, Koninie, Koszalinie, Lesznie, Olsztynie, Opolu, Siemianowicach Śląskich, Sopocie, Świnoujściu, Tychach, Zielonej Górze i Żorach oraz w należących do wielkomiejskich aglomeracji powiatach legionowskim, pabianickim, polickim, poznańskim, pruszkowskim. Poza tymi przykładami wysoki wzrost frekwencji wystąpił w powiatach gnieźnieńskim, stargardzkim, wągrowieckim i wrześnieńskim.