3. Inne, wybrane przypadki zmian – analiza

3.2. Casus: nadzorowanie WFOŚiGW

Zmiana w sprawie przeniesienia uprawnień do nadzorowania Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dokonała się w dość prosty sposób, poprzez nowelizację ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 7 kwietnia 2017. W przepisach tej noweli dokonano zmian w trybie i składach powoływania rad nadzorczych oraz zarządów tych funduszy. Generalnie – powołania rad nadzorczych dokonuje minister właściwy do spraw środowiska, a bieżący nadzór nad ich działalnością sprawuje właściwy wojewoda. Samorząd województwa jest reprezentowany jedynie poprzez swojego przedstawiciela w radzie nadzorczej.

Tak jak w przypadku prawa wodnego tak i tutaj można dyskutować o zasadności przeprowadzonych zmian. Systemowo – to recentralizacja. Funkcjonalnie – to zmiana formalna, która może usprawnić instrument finansowy dla realizacji polityki rządu. Przykładem niech będzie kolejna nowelizacja Prawa ochrony środowiska z 15 września 2017 r. zawierająca tzw. przepisy antysmogowe, wykorzystujące dostępne źródła finansowania dla inwestycji proekologicznych w oczyszczanie powietrza.

Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, poza swoimi zadaniami statutowymi pełnią także specyficzną funkcję „kontenerów” kadrowych dla aktualnie rządzącej koalicji. Lata temu postulowano, by fundusze wojewódzkie działały – podobnie jak analogiczne fundusze gminne i powiatowe – jako wyodrębnione konta przy budżetach właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Niestety, podobne propozycje były każdorazowo blokowane przez polityków, niezależnie od ich przynależności partyjnej. Samodzielny fundusz posiadający osobowość prawną, zarząd i radę nadzorczą to przynamniej po kilkanaście synekur partyjnych w każdym województwie. Koszty też niemałe, bo utrzymywanie tych posad to kilkadziesiąt milionów złotych rocznie.

W funduszach nadzorowanych przez koalicję PO-PSL zarządy WFOŚiGW składały się z prezesa i nawet trzech jego zastępców. Dziś to „tylko” jeden prezes, co najwyżej z jednym zastępcą. W tym miejscu mamy do czynienia ze zmianą na lepsze.