Ocena dla rządów PO:Freedom In The World (wskaźnik E1 – wolność zgromadzeń): 4/4 pkt.
Autorzy raportu bardzo pozytywnie ocenili wolność zgromadzeń w Polsce, wskazując na to, że we wrześniu 2014 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł niezgodność z konstytucją sześciu proponowanych w 2012 r. zmian w ustawie Prawo o zgromadzeniach (w tym propozycję zakazu równoczesnych demonstracji w tym samym miejscu, które mogłyby zagrozić porządkowi publicznemu).
Pozytywnie zdają się natomiast autorzy raportu podchodzić do zatrzymania przez policję 276 osób na Marszu Niepodległości (który, jak wskazują, został „zmącony chuliganerią i przemocą nacjonalistów”15).
Ocena dla rządów PiS:Freedom In The World (wskaźnik E1 – wolność zgromadzeń): 3/4 pkt.
Wg stanu na rok 2017, wolność zgromadzeń oceniona została jedynie na 3 punkty na 4 możliwe. Autorzy skrytykowali kontrowersyjne zmiany z grudnia 2016 (Prawo o zgromadzeniach): powierzenie wojewodom decyzji o zgromadzeniach cyklicznych (faktycznie przepis ograniczający wolność obywatelską jak i samorządową) oraz przepisy o oddaleniu dwóch zgromadzeń o co najmniej 100 metrów (które z kolei mogą bronić się w kategoriach niezbędnego bezpieczeństwa).
Powołując się na raport Amnesty International, autorzy FTW krytykują też działania policji wobec protestów z lipca 2017 w Warszawie, października 2017 we Wrocławiu („czarny wtorek”), w tym:
- nadmierne stosowanie siły przez policję,
- fizyczne powstrzymywanie grup demonstrantów,
- nadmierny nadzór,
- legitymowanie uczestników,
- wezwania na komisariaty,
- przesłuchiwanie uczestników demonstracji.
Zarzucają także (co jednak wydaje się wątpliwe z punktu widzenia faktów) „zastraszanie kontrmanifestacji dla marszów ultranacjonalistycznych” (autorzy nazywają tak Marsz Niepodległości).
Autorzy raportu Nations in Transit przytaczają więcej danych, ale ich źródła nieraz okazują się nierzetelne lub stronnicze. Twórcy NIT krytykują postępowanie policji z uczestnikami protestów antyrządowych, powołując się na raport przygotowany przez Obywateli RP, oraz represje wobec uczestników Obozu dla Puszczy (sąd w Hajnówce uznał siedmiu aktywistów za winnych blokady wycinki drzew w listopadzie 2017 r.). Z pewnością mamy tu do czynienia z represjami niewspółmiernymi do przewinienia, jednak należy zauważyć, że wyrok ten nie został wydany przez sąd wybrany przed reformą sądownictwa dokonaną przez PiS, trudno więc uznać ten wyrok za represje rządu.
- 15 Oryg. „…marred by hooliganism and nationalist violence”, https://freedomhouse.org/report/freedom-world/2015/poland, dostęp: 21.06.2018 r.