Pokaż menu

6. REKOMENDACJE DLA TWORZĄCYCH POLITYKĘ MIGRACYJNĄ

6.1. KONTEKST

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że jakiekolwiek ograniczenia bądź zachęty związane z przyjmowaniem imigrantów możemy stosować wyłącznie wobec osób pochodzących spoza UE. Zgodnie z zasadą swobodnego przepływu osób, w tym również pracowników, każdy obywatel dowolnego państwa członkowskiego ma prawo poszukiwać zatrudnienia w innym państwie członkowskim zgodnie z odpowiednimi przepisami dotyczącymi pracowników krajowych (zob. art. 3. ust. 2 TUE oraz artykuły 45-48 TFUE).

Działania regulujące przyjmowanie imigrantów z tzw. państw trzecich należy również dostosować do obowiązujących w UE aktów prawnych w tym zakresie. Instytucje UE są bowiem uprawnione do ustalania warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich na terytorium Unii, w tym do celów łączenia rodzin250. W ich gestii leży także określenie praw obywateli państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim, w tym warunków dotyczących swobody przemieszczania się do i pobytu w innych krajach UE (zob. art. 79 ust. 2 TFUE). Rządy narodowe zachowały natomiast pełną swobodę w zakresie integracji obywateli państw trzecich przebywających na ich terytorium oraz prawo do ustalenia wielkości napływu imigrantów spoza UE na ich rynek pracy (art. 79 ust. 4 i 5 TFUE).

Mając na uwadze podział kompetencji w tej dziedzinie między Unią a państwami członkowskimi, propozycje rekomendacji dla polskiej polityki migracyjnej warto rozważyć w świetle rozwiązań już dostępnych i obowiązujących w UE. Przyjmują one najczęściej postać dyrektyw, które kierowane są do wszystkich państw członkowskich, ale pozostawiają poszczególnym rządom narodowym swobodę wyboru środków i metod realizacji wskazanych w nich celów. W zakresie polityki dotyczącej legalnej migracji do najważniejszych z nich należą:

  • dyrektywa w sprawie „niebieskiej karty UE”, a zatem przyśpieszonej procedury wydawania zezwolenia na pobyt i pracę na bardziej atrakcyjnych warunkach dla pracowników z państw trzecich w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji (2009/50/WE),
  • dyrektywa w sprawie jednego zezwolenia, która ustanawia wspólną, uproszczoną procedurę dla obywateli państw trzecich ubiegających się o zezwolenie na pobyt i pracę w UE, jak również wspólny zbiór praw przyznanych legalnym imigrantom (2011/98/UE),
  • dyrektywa dotycząca pracowników sezonowych, dająca im prawo do legalnego pobytu na terenie Unii przez maksymalny okres pięciu do dziewięciu miesięcy (zależnie od państwa członkowskiego) w celu wykonywania pracy sezonowej, zachowując główne miejsce pobytu w państwie trzecim (2014/36/UE),
  • dyrektywa dotycząca warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu prowadzenia badań naukowych, odbycia studiów i udziału w innych projektach edukacyjnych, która ułatwia m.in. otrzymanie zezwolenia na pobyt czasowy po zakończeniu studiów lub badań naukowych, a także dostęp do rynku pracy (zwalnia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę) (2016/801/UE)251.

250 Z wyłączeniem Irlandii, Wielkiej Brytanii i Danii, które nie wyraziły zgody na koordynację polityki migracyjnej w ramach UE. Zob. więcej w: J. Brzozowski, Polityka migracyjna Unii Europejskiej: stan obecny i perspektywy, „Studia Europejskie / Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego” 2011, nr 3, s. 51-73.

251 Zob. M. Schmid-Drüner, Polityka imigracyjna. Noty tematyczne o Unii Europejskiej, Parlament Europejski, http://www.europarl.europa.eu/factsheets/pl/sheet/152/polityka-imigracyjna [dostęp: 17 czerwca 2019].