Analiza obejmuje wybrane wskaźniki dla ww. obszarów z pięciu regularnych badań monitoringowych, dotyczących wolności obywatelskich, realizowanych przez znaczące na świecie ośrodki analityczne. Poniższa tabela wskazuje wykorzystane źródła danych. W związku z tym, że raporty dotyczą danych z lat poprzedzających wydanie (np. Human Freedom Index 2017 obejmuje dane z 2015 r., a Freedom In The World 2018 – dane z 2017 r.), najnowsze przedstawiane dane dotyczyć będą roku 2017. Niestety w przypadku kompleksowego i bardzo istotnego indeksu HFI (wyjaśnienia skrótów w poniższej tabeli) ostatnie dane pochodzą z 2015 r., więc będą one służyły do uzupełnień w tych przypadkach, w których nie było możliwości znalezienia nowszych danych z innych badań.

Tabela 1. Źródła danych wykorzystane w analizie

Źródło: opracowanie własne

Wstępna analiza badań dotyczących wolności obywatelskich wskazała na siedem najważniejszych obszarów (z podobszarami) tych wolności, ujętych w analizowanych opracowaniach. Są to:

1. Wolności osobiste i religijne, w tym:
   1. Osobiste wolności społeczne
   2. Swoboda przemieszczania się
   3. Wolności dotyczące religii, praw mniejszości i tożsamości
2. Wolność słowa, mediów i ekspresji, w tym:
   1. Wolność mediów
   2. Wolność akademicka i wolność edukacji od indoktrynacji
3. Wolność zgromadzeń i demonstracji
4. Wolność zrzeszania i autonomia organizacji pozarządowych i zawodowych
5. Prawo do sprawiedliwości, w tym:
   1. Stopień niezależności władzy sądowniczej
   2. Sprawiedliwość procesu
6. Wolność polityczna, w tym:
   1. Stopień wolności i uczciwości wyborów
   2. Możliwość zrzeszania się w partie polityczne i ich autonomia
   3. Kwestie związane z funkcjonowaniem rządu
   4. Autonomia samorządu
7. Wolność gospodarcza
   1. Prawo własności i praworządność w zakresie działalności gospodarczej
   2. Udział rządu w gospodarce
   3. Stopień wolności prowadzenia działalności gospodarczej i regulacje państwowe
   4. Otwartość rynków
   5. Wolność od przemocy ekonomicznej

Badanie obejmuje przede wszystkim dwie grupy danych:

• dane z końcowego okresu rządów Platformy Obywatelskiej (rząd Donalda Tuska/ Ewy Kopacz) – rok 2014 lub okres od 1 stycznia do 16 listopada 2015 r.¹⁰ – będą one oznaczane kolorem pomarańczowym; najczęściej raporty za rok 2015 obejmowały zarówno rządy PiS, jak i PO, więc pod uwagę brano przede wszystkim rok 2014;
• dane za rok 2017 lub – jeśli ich brak – inne, najnowsze dostępne dane z okresu drugich rządów Prawa i Sprawiedliwości (rządu Beaty Szydło¹¹), uwzględniające zmiany i zdarzenia, jakie miały miejsce od 16 listopada 2015 r. do chwili obecnej – będą one oznaczane kolorem niebieskim.

Każdy z podobszarów przedstawia dane dla okresu rządów PO, dane dla okresu rządów PiS, oraz zaznaczone kolorem fioletowym podsumowanie odpowiadające na pytania:

• W jaki sposób zmieniła się sytuacja w okresie rządów PiS względem okresu rządów PO?
• Jaki jest stopień rzetelności argumentacji i źródeł danych wykorzystanych w analizowanych raportach?