3.1.1. Wskaźnik osobistych wolności społecznych
Ocena dla rządów PO:
Freedom In The World (wskaźnik G3): 3/4 pkt.
Autorzy raportu Freedom In The World oceniają niżej niż optymalnie zachowanie osobistych wolności społecznych (w tym wybór partnera małżeńskiego (w przeciwieństwie np. do państw, w których małżeństwa są aranżowane), wielkość rodziny, ochrona przed przemocą w rodzinie i kontrola nad wyglądem). Podsumowanie oceny zawarte w raporcie wskazuje na to, że niższa ocena wynika z restrykcyjnego (w porównaniu do innych krajów Europy) prawa aborcyjnego.
Dziwi przede wszystkim fakt, że jako przykład ograniczenia wolności autorzy wskazują na organizację w marcu 2014 r. Marszu Świętości Życia. Możliwość organizacji takiego marszu (podobnie jak np. w kolejnych latach organizacji marszów KOD) jest – wręcz przeciwnie do intencji autorów – przykładem wolności obywatelskiej, jaką jest swoboda demonstracji i ekspresji poglądów.
Autorzy wskazują także na istotny problem z przemocą domową wobec kobiet, choć raport Agencji Praw Podstawowych UE, „Violence against women: an EU-vide survey. Main results” z tego samego roku wskazuje, że Polska jest jednym z najbezpieczniejszych krajów Europy w tym zakresie. Nie jest tu naszą intencją negowanie tego problemu, który, jak wskazują inne badania, m.in. statystyki Policji, pozostaje istotny, jednak dziwi brak odniesienia do tego problemu w raportach FTW dla krajów, w których sytuacja jest – wg ww. badania Agencji Praw Podstawowych – dużo gorsza (np. Danii, Finlandii czy Francji).
Ocena dla rządów PiS:
Freedom In The World (wskaźnik G3): 3/4 pkt.
Ocena nie uległa zmianie. Autorzy nadal krytykują prawo aborcyjne. Krytyką objęta została także ustawa „Za życiem” przyznająca świadczenie w wysokości 4000 złotych za „donoszenie ciąży z ciężkimi upośledzeniami lub chorobami śmiertelnymi”, co nie wydaje się zasadnym i trafnym argumentem uzasadniającym obniżenie oceny, gdyż nie dochodzi tu do żadnego ograniczenia wolności.
Autorzy FTW krytykują też nieprzyznanie rządowej dotacji Centrum Praw Kobiet, które oferowało pomoc kobietom – ofiarom przemocy domowej, która, jak twierdzą autorzy, „pozostaje poważnym problemem”.
3.1.2 Swoboda przemieszczania się
Ocena dla rządów PO:
Freedom In The World (wskaźnik G1): 4/4 pkt.
Human Freedom Index: (wskaźnik Movement): 10/10 pkt.
Badacze z różnych instytucji nie mają wątpliwości co do wysokiego stopnia swobody przemieszczania się. Raport Freedom In The World 2015 ocenia optymalnie (4/4) stopień wolności przemieszczania się. Raport Human Freedom Index ocenia ten stopień na 10 punktów w skali od 0 do 10.
Ocena dla rządów PiS:
Freedom In The World (wskaźnik G1): 4/4 pkt.
Human Freedom Index (wskaźnik Movement): brak danych
Ocena dla FTW pozostaje bez zmian w porównaniu do czasu rządów PO (brak nowych danych z HFI).
3.1.3. Wolności dotyczące religii, praw mniejszości i tożsamości
Ocena dla rządów PO:
Freedom In The World (wskaźnik D2 – wolność religijna): 4/4 pkt.
Freedom In The World (wskaźnik B4 – prawa polityczne mniejszości): 4/4 pkt.
Freedom In The World (wskaźnik F4 – gwarantowane przez prawo, instytucje publiczne i praktykę życia codziennego równe traktowanie mniejszości): 3/4 pkt.
Human Freedom Index (wskaźnik Identity and Relationships): 9,3/10 pkt.
Jeśli chodzi o wolność religijną, raport Freedom in The World ocenia tę wolność najwyżej jak to możliwe (4/4), wskazując na brak konieczności rejestracji grup religijnych i zwolnienia podatkowe dla zarejestrowanych.
Raport Freedom In The World 2018 najwyżej jak to możliwe (4/4) ocenił prawa polityczne mniejszości narodowych, religijnych i seksualnych, jednak wskazał, że prawo, instytucje publiczne i codzienna praktyka życia nie w pełni gwarantują równe traktowanie różnych grup ludności (3/4). Autorzy nie wskazują jednak na żadne zapisy prawne, a jedynie na prywatną, lokalną i społeczną dyskryminację grup takich jak Romowie czy osoby LGBT przez inne osoby oraz na pojedyncze akty przemocy wobec grup mniejszościowych.
Raport Human Freedom Index także oceniał kwestie wolności w zakresie tożsamości i relacji, jednak tu ocena Polski była relatywnie wyższa (9,3 w skali od 1 do 10); niżej niż maksymalnie została oceniona jedynie należąc do tego wskaźnika kwestia regulacji prawnej tożsamości płciowej (7/10) – indeks ocenia możliwość i łatwość zmiany płci, jednak raport nie uzasadnia oceny.
Ocena dla rządów PiS:
Freedom In The World (wskaźnik D2 – wolność religijna): 4/4 pkt.
Freedom In The World (wskaźnik B4 – prawa polityczne mniejszości): 4/4 pkt.
Freedom In The World (wskaźnik F4 – gwarantowane przez prawo, instytucje publiczne i praktykę życia codziennego równe traktowanie mniejszości): 3/4 pkt.
Human Freedom Index (wskaźnik Identity and Relationships): brak danych
W przypadku raportu Freedom In The World brak zmian w ocenach. Wolność religijna nadal oceniana jest wysoko.
Przy niższej niż optymalna ocenie gwarancji równego traktowania mniejszości autorzy podobnie jak w 2014 r. powołują się na kwestie związane z prywatną dyskryminacją i na pojedyncze akty przemocy oraz demonstracje.