2. FRANCJA

2.3. Poglądy opozycji

Partie opozycyjne mają w wielu sprawach poglądy zbieżne z prezydentem, co dowodzi kontynuacji polityki europejskiej Republiki Francuskiej, jak również jej osadzenia w doktrynie wypracowywanej od dziesięcioleci. Tak jest m.in. w przypadku zgody na strategiczną współpracę francusko-niemiecką, jak również aprobatę dla Europy różnych (lub dwóch) prędkości11. Dla Partii Socjalistycznej duże znaczenie ma zwiększanie demokratyczności procesów integracyjnych, czego wyrazem jest postulat wzmacniania kompetencji PE oraz roli parlamentów narodowych w polityce unijnej12. Ważna jest dla nich też tradycja przenoszenia instytucji francuskich na szczebel unijny (do prawa UE) jak również „wiązanie” regulacjami europejskimi innych państw członkowskich lub sąsiadujących z Unią, w celu realizowania przez te kraje polityki preferowanej przez Paryż. W tej sprawie stanowisko socjalistów było wyraźnie zbieżne z poglądami Macrona.

Różnice w kwestiach ustrojowych Unii widoczne są natomiast w przypadku Frontu Narodowego (który w 2018 roku zmienił nazwę na Zjednoczenie Narodowe). Partia Marine Le Pen diagnozowała wielki powrót narodów w okresie ostatnich kryzysów i traktuje Unię jako wspólnotę suwerennych narodów. Jednocześnie sprzeciwiała się wszelkim tendencjom federacyjnym13. Tego typu poglądy w największym stopniu wpływały na program innej prawicowej partii opozycyjnej, czyli Les Républicains. Jej politycy również odrzucali federacyjną wizję integracji i postulowali powrót do konfederacyjnej tradycji de Gaulle’a14. Wynikało to prawdopodobnie z rywalizacji o wyborców prawicowych między obu formacjami, ale miało również pewien wpływ na korektę federacyjnych ambicji prezydenta Macrona.

Socjaliści i republikanie zasadniczo zgadzają się z programem reform strefy euro wysuwanym przez rząd i prezydenta. Popierają utworzenie rządu gospodarczego w unii walutowej, większą koordynację polityk gospodarczych i fiskalnych w UGW, powstanie Europejskiego Funduszu Walutowego. Są to rozwiązania zwiększające możliwości powstania unii transferowej, choć w przypadku republikanów bez wprowadzania federacji politycznej. Socjaliści dodatkowo (i zgodnie z tradycją francuską) domagają się poluzowania i upolitycznienia sposobu przestrzegania kryteriów fiskalnych w unii walutowej. Konsensus sił politycznych w zakresie reform strefy euro nie obejmuje Zjednoczenia Narodowego. Tutaj dominuje krytyka tego projektu integracyjnego i postulaty zmierzające do całkowitego lub częściowego opuszczenia przez Francję UGW (rozwiązaniem przejściowym jest wprowadzenie waluty rozliczeniowej ECU dla transakcji transgranicznych w obrocie handlowym lub finansowym przy jednoczesnym powrocie do franka w wymianie krajowej).

Partia Socjalistyczna wydaje się być również najbliższa rządowi w sprawie dotyczącej kryzysu migracyjnego. Z jednej strony akcentuje konieczność respektowania prawa humanitarnego, w tym prawa do azylu, z drugiej – postuluje zwalczanie nielegalnej migracji15. Obie prawicowe partie opozycyjne mają zdecydowanie bardziej krytyczne podejście do omawianego problemu, przez co wywierają wpływ na politykę rządu i prezydenta. Dla republikanów kryzys migracyjny prowadzi do szeregu problemów społecznych i zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego. Politycy tej partii sprzeciwiają się nadmiernej imigracji ekonomicznej, oczekują zdecydowanych działań rządu w odniesieniu do wydalania bezpaństwowców i powstrzymania imigracji zwłaszcza z Bałkanów i Albanii. Uznają, że imigracja stanowi zagrożenie dla tożsamości francuskiej i redukuje Francję do „terytorium bez przyszłości, przez które przepływają fale migrantów”16. Domagają się wprowadzenia bezterminowego i wzmocnionego kontrolowania granic państwowych. Jeszcze bardziej krytyczne jest Zjednoczenie Narodowe. Oczekuje od rządu zatrzymania imigracji, która wywołuje przemoc i chaos. Postuluje wstrzymanie wszelkiej pomocy społecznej dla obcokrajowców, która stanowi zachętę dla nielegalnych imigrantów17. Krytykuje ideę wielokulturowości, jako groźbę dla kultury francuskiej i tożsamości narodowej.

W odniesieniu do rynku wewnętrznego, wśród francuskiej opozycji panuje konsensus, który wspiera postulaty Macrona. Wspomniane partie aprobowały nowelizację dyrektywy o pracownikach delegowanych i zmniejszenie dumpingu socjalnego w UE. Wspierają program „Buy European Act” i nowe regulacje dotyczące rynku cyfrowego w Europie. Potępiają przejawy nieuczciwej konkurencji zarówno ze strony innych państw członkowskich, jak i największych potęg pozaeuropejskich.

Także poglądy opozycji dotyczące polityki zagranicznej oraz obronnej w UE są w dużym stopniu zbieżne ze stanowiskiem prezydenta. Przykładowo promowany jest kierunek śródziemnomorsko-afrykański tej polityki, silniejsza aktywność na Bliskim Wschodzie, postulowane porozumienie z Rosją i akcentowana niechęć do USA. Wszystkie siły opozycyjne sprzeciwiają się akcesji Turcji do UE. Najbardziej krytyczne stanowisko wobec polityki europejskiej w obu obszarach ma Le Pen, która odrzuca zarówno pogłębianie polityk zagranicznej, jak i obronnej w UE, w tym odrzuca pomysł powołania europejskiej armii. Zamierza również „wyzwolić Francję z okowów NATO”18. Partie opozycyjne z reguły oczekują od Brytyjczyków przestrzegania reguł wspólnego rynku i unii celnej nawet po wyjściu z UE. Dla polityków Zjednoczenia Narodowego Brexit jest wynikiem narzucania Europejczykom federalistycznych rozwiązań w UE19.

11 Koncepcja „Europy wielu prędkości” zakłada kształtowanie pogłębionej współpracy w różnych politykach UE i w założeniu w różnych składach geograficznych państw członkowskich. Ma przede wszystkim stanowić awangardę dla postępów integracji w poszczególnych kierunkach. Natomiast „Europa dwóch prędkości” zmierza do trwałego podziału na strefę euro i pozostałą, mniej wpływową politycznie część UE. Ta pierwsza koncepcja występuje w niemieckiej doktrynie integracyjnej, natomiast druga we francuskiej. Por. T.G. Grosse, Czy „zróżnicowana integracja” może prowadzić do federacji w Europie? Przegląd Zachodni, nr 1 (354), 2015, s. 21-36.
12 Charte des socialistes pour le progrès humain (Karta Socjalistów na rzecz Postępu Ludzkości), http://www.parti-socialiste.fr/les-socialistes/nos-valeurs/charte-des-socialistes-pour-le-progres-humain/ [dostęp: 29.04.2018].
13 Discours de Marine Le Pen à Prague, 16.12.2017, http://www.frontnational.com/videos/discours-de-marine-le-pen-a-prague [dostęp: 29.04.2018].
14 Les Républicains: immigration, Europe, impôts… L’inquiétant programme de Wauquiez, L’Obs, 10 décembre 2017, https://www.nouvelobs.com/politique/20171207.OBS8878/les-republicains-immigration-europe-impots-l-inquietant-programme-de-wauquiez.html [dostęp: 29.04.2018].
15 Charte des socialistes pour le progrès humain (Karta Socjalistów na rzecz Postępu Ludzkości), http://www.parti-socialiste.fr/les-socialistes/nos-valeurs/charte-des-socialistes-pour-le-progres-humain/ [dostęp: 29.04.2018].
16 Les Républicains: immigration, Europe, impôts… L’inquiétant programme de Wauquiez, L’Obs, 10 décembre 2017, https://www.nouvelobs.com/politique/20171207.OBS8878/les-republicains-immigration-europe-impots-l-inquietant-programme-de-wauquiez.html [dostęp: 29.04.2018].
17 Le Front national, Expulser, c’est protéger!, http://www.frontnational.com/expulser-cest-proteger/ [dostęp: 29.04.2018].
18 Por. La Défense et les Armées au cœur du projet pour la France,
http://www.frontnational.com/pdf/A4_LIVRET_DEFENSE.pdf [dostęp: 29.04.2018].
19 Communiqué de presse de Marine Le Pen, Présidente du Front National et Députée à l’Assemblée nationale,
23.12.2017, http://www.frontnational.com/2017/09/brexit-theresa-may-negocie-le-prolongement-de-lacces-au-marche-unique/ [dostęp: 29.04.2018].