Polska, Francja i Niemcy wobec Unii. Europejskie wizje w Trójkącie Weimarskim

1. WPROWADZENIE

Celem niniejszej części opracowania jest analiza programów głównych partii politycznych w państwach Trójkąta Weimarskiego, czyli we Francji, Niemczech i Polsce. Takie ujęcie tematu ma na celu ukazanie szerszego kontekstu politycznego dla dyskusji nad przyszłością reform w Unii Europejskiej w ramach formuły współpracy między trzema państwami europejskimi. Trójkąt Weimarski został powołany w 1991 roku i był dotąd okazją dla rozmów na wiele tematów dotyczących UE. Dlatego zidentyfikowanie podobieństw i różnic politycznych między tymi trzema państwami daje duże możliwości dla praktyki politycznej we wzajemnych relacjach.

Celem badania jest przedstawienie poglądów na wybrane tematy, dotyczące przyszłości UE w obrębie głównych sił politycznych w poszczególnych krajach. Analiza skupi się na wizji przyszłości Europy oraz na preferowanym modelu ustrojowym i ewentualnych zmianach instytucjonalnych, w tym również gotowości do zmiany traktatów. Ponadto, interesuje mnie kwestia reform strefy euro lub perspektywy członkostwa w Unii Gospodarczej i Walutowej (UGW). Kolejną sprawą jest odpowiedź na kryzys migracyjny oraz poglądy dotyczące przyszłości rynku wewnętrznego. Następnie analizowane będą opinie dotyczące pogłębienia współpracy w polityce obronnej (CSDP) oraz wizja przyszłości polityki zagranicznej UE (CFSP). Na koniec zbadane zostaną kwestie dotyczące Brexitu i wynikających z tego konsekwencji dla relacji z Wielką Brytanią (UK).

Badanie w pierwszej części skupi się na syntetycznym pokazaniu doktryny europejskiej poszczególnych państw w perspektywie historycznej. Następnie zostaną zaprezentowane poglądy aktualnego rządu (i jego zaplecza partyjnego). Wreszcie ukazane będą poglądy partii opozycyjnych. Celem jest próba przedstawienia, które poglądy opozycji są zbieżne z rządem, a tym samym będą dodatkowo wzmacniane na arenie międzynarodowej i prawdopodobnie nie ulegną zmianie nawet w przypadku kolejnych wyborów. Te kwestie należą więc do ponadpartyjnego konsensusu w polityce na arenie europejskiej i mają silnie ugruntowane poparcie w opinii społecznej. Kolejnym pytaniem badawczym jest to, jakie sprawy budzą kontrowersje, a więc wykraczają poza konsensus sił politycznych w odniesieniu do polityki europejskiej, przy czym wspomniane kontrowersje mogą mieć dwojakie znaczenie dla poglądów partii rządowych. Mogą albo prowadzić do korekty ich programu pod wpływem opozycji, na przykład w celu przejęcia elektoratu partii opozycyjnych przez ugrupowania rządowe. Mogą też wyznaczać twardą linię sporu, która będzie raczej utwierdzała rząd w swoich postulatach, a ewentualna zmiana stanowiska rządowego jest potencjalnie możliwa tylko w przypadku wyborów i zmiany gabinetu.