2. REKOMENDACJE

2.3. Spójna i precyzyjna komunikacja

  1. Uspójnienie i odpolitycznienie komunikacji. Komunikacja w obliczu zagrożenia pandemicznego wymaga od władz i instytucji publicznych zachowania spójności. Apolityczna rada ekspertów, opisana dalej w podrozdziale 2.6 mogłaby zapewnić jednolitość komunikatów formułowanych na poziomie centralnym. Jednakże doświadczenia obecnej sytuacji wskazują, że może to być niewystarczające. Po okresie początkowego chaosu instytucje publiczne w Polsce mówiły w zasadzie jednym głosem; prawdziwym wyzwaniem okazało się wówczas tłumaczenie zmienności komunikatów w czasie. Zalecenia wydawane wobec nowego typu zagrożenia biologicznego mogą ulegać modyfikacjom wraz z przyrostem wiedzy na jego temat, jednak wymaga to objaśnienia, które byłoby wiarygodne dla opinii publicznej.
  2. Konieczna jest koordynacja komunikacji nie tylko pomiędzy instytucjami państwowymi, ale także przedstawicielami świata medycznego. W Polsce zabrakło zaangażowania samorządów zawodów medycznych w ustalanie przekazów wydawanych przez władze publiczne, a co gorsza stan epidemii stał się impulsem do ujawnienia sporów i konfliktów pomiędzy środowiskami a władzą. Wspomniany w rozdziale dotyczącym systemu ochrony zdrowia brak jasnych podziałów kompetencji spowalnia też wymianę informacji pomiędzy instytucjami publicznymi a świadczeniodawcami na temat koniecznych działań organizacyjnych i administracyjnych w odpowiedzi na zagrożenie.
    Dla zwalczania szeregu wad tradycyjnych modeli tworzenia polityki publicznej – wad szczególnie potęgowanych w dobie mediatyzacji polityki (infodemia) – rekomendowanym wzorcem jest mechanizm stosowany w brytyjskiej Agencji ds. Standardów Żywności. Agencja ta, wraz z jej specyficznym mechanizmem działania, powstała w odpowiedzi na fiasko publicznej komunikacji i kompromitacji autorytetu władz publicznych UK w toku epidemii tzw. choroby szalonych krów (BSE). Jej celem było wypracowywanie skoordynowanej, dobrze udokumentowanej i czytelnie przedstawione wiedzy naukowej. Prowadzić ona miała politykę przeciwdziałania wykoślawianiu wiedzy naukowej w medialnym przekazie (tzw. polityka anty-spinu). Miała polegać na jasnym komunikowaniu wiedzy i niewiedzy, wraz z przejrzystymi rekomendacjami i dobrze umotywowanymi decyzjami. Jej celem jest też uwzględnianie istotnych w danej kwestii interesów własnych i emocji. Orientacja syntezę najistotniejszej szerszego zakresu uwarunkowań wyrażała nast. deklaracja:
  3. Wyzwaniem trudnym do opanowania pozostaje rola mediów, które przekazują informacje o nowym zagrożeniu w sposób zwiększający zasięgi, doprowadzając często do inflacji informacji, np. dotyczących metod leczenia czy perspektywy opracowania nowych terapii. Odpowiedzią ze strony władz publicznych powinno być uruchomienie odpowiedniego serwisu zawierającego stale aktualizowane, wiarygodne informacje, być może w porozumieniu z wiodącymi ośrodkami badawczymi, którym takie zadanie można zlecić.