Niezbędna jest poprawa koordynacji działania wszystkich służb na wypadek kryzysu zdrowotnego. W czasie zagrożeń tej skali, co pandemia koronawirusa, jedynie harmonijna współpraca całego systemu społecznego pozwala na szybkie opanowanie kryzysu. Koordynacji takiej służyłyby następujące rozwiązania:
- Powołanie panpolitycznej, apartyjnej rady ekspertów, wyposażonej w realną władzę w czasie epidemii – na kształt instytucji, które funkcjonowały już w czasie dawnych epidemii. Takie ciało, w którym znajdą się przedstawiciele głównych sił politycznych, minimalizuje ryzyko doraźnego wykorzystania sytuacji kryzysowej w bieżących rozgrywkach, dzięki czemu ma większe szanse kierować się przede wszystkim interesem publicznym. Istotne jest takie umocowanie, które nie tyle rozprasza odpowiedzialność, co ją równomiernie nakłada na główne siły polityczne w kraju.
- Wykorzystanie istniejących struktur zdrowia publicznego, przede wszystkim Rady do spraw Zdrowia Publicznego. W ramach koordynacji i opiniowania realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego Rada jest instytucją opiniodawczo-doradczą dla ministra zdrowia. Jej ustawowe kompetencje odnoszą się póki co głównie do Narodowego Programu Zdrowia. Jednak wspomniany przepis przewiduje realizację tej funkcji także w ramach innych działań. Przez swój szeroki, międzyresortowy charakter Rada ds. Zdrowia Publicznego stanowiłaby szczególne użyteczne narzędzie koordynowania walki z pandemią.
| Skład Rady ds. Zdrowia Publicznego (stan prawny na 20 lipca 2010):
konsultanci krajowi w dziedzinach: zdrowia publicznego, epidemiologii, chorób zakaźnych, kardiologii, onkologii klinicznej, diabetologii, psychiatrii, medycyny pracy, zdrowia środowiskowego oraz pielęgniarstwa; a także przedstawiciele (po jednym chyba że zaznaczone inaczej):
|
- Centralny system e-zdrowia. Wdrożenie centralnego systemu e-zdrowia z pewnością usprawniłoby proces szerokiego wykorzystania porad zdalnych (w tym teleporad) w trybie kryzysowym. Poprawiłoby także poziom bezpieczeństwa pacjenta i ułatwiło pracę lekarzy. Polski system ochrony zdrowia powinien szybciej wdrożyć rozwiązania elektroniczne, takie jak elektroniczna historia pacjenta, a w dalszej kolejności także narzędzia służące zdalnemu monitorowaniu wybranychparametrów zdrowotnych.
- Ocena skutków zdrowotnych. Rozwiązaniem, które byłoby szczególnie użyteczne w międzysektorowej koordynacji z perspektywy służb sanitarnych jest ocena skutków zdrowotnych (health impact assessment, HIA). Metoda ta realizuje w praktyce ideę uwzględniania zdrowia we wszystkich politykach.
„HIA jest procesem, który pomaga ocenić potencjalne konsekwencje zdrowotne danego przedsięwzięcia (programu, polityki, regulacji prawnej), zanim zostanie ono zrealizowane – czyli zanim zainwestuje się weń zasoby finansowe, czasowe i instytucjonalne. HIA może dostarczać rekomendacji w maksymalizacji pozytywnych efektów zdrowotnych i minimalizacji negatywnych. Inaczej jednak niż na przykład ocena skutków środowiskowych (environmental impact assesment, EIA), HIA służy nie tylko wzmocnieniu pozycji ekspertów zdrowia publicznego w innych dziedzinach, ale zawiera także silne elementy partycypacji obywatelskiej.”[15]