2. Wybory prezydenckie

2.6.Analiza grupy prezydentów: wiek i płeć

Średnia wieku prezydentów wybranych w 2018 roku nie odbiega od dotychczasowych wartości tego wskaźnika, jest już nawet po raz drugi niższa niż w rekordowym 2010 roku. W przypadku nowych prezydentów jest nieznacznie niższa i wynosi prawie 46 lat. Spadł natomiast – w stosunku do poprzednich wyborów – odsetek wybranych osób przed 40 rokiem życia. Nadal jest wyższy niż to, z czym mieliśmy do czynienia między rokiem 1998 a 2010, ale trudno dostrzec pojawienie się pewnej ścieżki wymiany pokoleniowej w polityce poprzez sprawowanie urzędu prezydenta.

Spadł– w stosunku do poprzednich wyborów – odsetek wybranych osób przed 40 rokiem życia. Spadł też odsetek kobiet w gronie prezydentów

Spadł też odsetek kobiet w gronie prezydentów, wprawdzie daleko tu jeszcze do stanów z dwóch pierwszych dekad samorządu, ale wobec dość powszechnego trendu do zwiększenia się udziału kobiet w ciałach kolegialnych, ten odwrotny trend budzi zdziwienie. Wydaje się, że głównym czynnikiem zamrażającym zmiany generacyjne i wzrost udziału kobiet w pełnieniu funkcji prezydentów jest bardzo silna presja rywalizacji na osi „obóz rządzący – opozycja”, osłabiająca skłonność do poszukiwania nowych kandydatów.

Tabela 14. Prezydenci miast według kadencji, płci i wieku

Kadencja Średnia wieku Odsetek kobiet Odsetek przed 40 Odsetek po 65
I (1990-1994) 41,3 4,20% 46,80% 1,40%
II (1994-1998) 43,7 5,00% 31,70%
III (1998-2002) 45,9 1,40% 15,10%
IV (2002-2006) 48,8 1,90% 9,30% 3,70%
V (2006-2010) 49 3,60% 10,30% 2,70%
VI (2010-2014) 51,2 6,50% 13,90% 5,60%
VII (2014-2018) 49,4 12,00% 21,30% 7,40%
VIII (2018-2023) 49,9 10,30% 15,90% 4,70%

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych PKW, danych dostępnych w BIP oraz analizy prasy i lokalnych portali informacyjnych. Dane z lat 90. pochodzą z opracowania R. Matyja, B. Sajduk, Wybory 2014-2015 a przemiany elit politycznych III Rzeczypospolitej, OMP-WSIiZ, Kraków-Rzeszów 2016

Zauważalny jest też spadek odsetka najstarszych prezydentów – zarówno w relacji do roku 2014, jak i 2010. W grupie tej po roku 2018 pozostali jedynie Jacek Majchrowski (Kraków), Tadeusz Ferenc (Rzeszów), Michał Zaleski (Toruń), Zbigniew Burzyński (Kutno), Janusz Żmurkiewicz (Świnoujście).