8. REKOMENDACJE

8.3. DOJRZAŁY WIEKIEM PRACOWNIK

  • Promocja zarządzania wiekiem i dostosowania miejsc i warunków pracy do możliwości osób w różnym wieku – w przedsiębiorstwach publicznych i prywatnych.
  • Przeciwdziałanie stereotypom i dyskryminacji ze względu na wiek na rynku pracy.
  • Usprawnienie aktywnej polityki rynku pracy (m.in. za pośrednictwem urzędów pracy) wobec osób bezrobotnych w wieku 50 i 60+.
  • Tworzenie zachęć i impulsów sprzyjających pozostawaniu aktywnym zawodowo także po przekroczeniu progu ekonomicznej starości, tj. ustawowego wieku emerytalnego, który aktualnie jest na niskim poziomie. Chodzi zarówno o czysto ekonomiczne bodźce, jak i o oddziaływanie na przekonania odnoszące się do pozaekonomicznych walorów pozostawania dłużej w stosunkach pracy.
  • Wzmocnienie kompetencji osób starszych mogące im pomóc w znalezieniu lub utrzymaniu pracy (np. poprzez szkolenia w zakresie kompetencji cyfrowych czy językowych).
  • Promocja i wsparcie ze strony państwa, jak i biznesu, dla edukacji ustawicznej i uczenia się przez całe życie. Służyć temu może rozszerzanie, usprawnianie i popularyzowanie działań w ramach Krajowego Funduszu Szkoleniowego, choć należy wykorzystywać także inne kanały wspierania kształcenia i podnoszenia kwalifikacji w późniejszych fazach życia zawodowego.
  • Poprawa zdrowia osób w procesie starzenia, w tym rozwój profilaktyki chorób (w ramach działań publicznych, działań pracodawcy jak i motywowania samych starszych pracowników). Impulsów do wzmocnienia profilaktyki zdrowotnej z myślą o osobach dojrzałym wieku może dostarczyć na razie wciąż zapowiadany program „Profilatyka 40+”, którego ogłoszenie było przewidziane na marzec br. Należy też kontynuować i rozszerzać już realizowane programy profilaktyczne jak choćby realizowany w ramach koordynowanego przez Ministerstwo Zdrowia programu „PracoDawca zdrowia”[1].
  • Promowanie i wspieranie przedsiębiorczości (w tym: przedsiębiorczości społecznej) osób dojrzałych wiekiem zarówno w okresie emerytalnym jak i tych, które już weszły w fazę ekonomicznej starości. Działania wspierające udział w tzw. gospodarki społecznej osób dojrzałych mogłyby stanowić część ogólniejszej polityki państwa względem ekonomii społecznej, która również może stanowić istotny segment srebrnej ekonomii (nie tylko mogąc wykorzystać potencjał wytwórczy starszych osób, ale także produkując dobra i usługi na rzecz osób w jesieni życia).
  • Działania na rzecz godzenia pracy z obowiązkami rodzinno-opiekuńczymi (zwłaszcza wobec osób w podeszłym wieku), bowiem powinności opiekuńcze mogą być istotną barierą zwłaszcza dla osób z grupy wiekowej 50+[2]. Służyć temu może zarówno rozwój usług opieki wyręczających częściowo członków rodzin w obowiązkach opiekuńczych, ale zasadne są także pewne unormowania w ustawodawstwie pracy, a także zmiany w ustawie o świadczeniach rodzinnych, które pozwoliłoby na godzenie pracy z pobieraniem wsparcia finansowego dla opiekunów.

1 PracoDawca Zdrowia – Ministerstwo Zdrowia – Portal Gov.pl (www.gov.pl)

2 Szerszy katalog bardziej szczegółowych rekomendacji w zakresie godzenia pracy z opieką przedstawiam w innym raporcie: R.Bakalarczyk, Godzenie pracy zawodowej z opieką nad osobami zależnymi wyzwaniem dla dialogu społecznego i polityki publicznej różnych szczebli, KDS KIG we współpracy z Fundacją Zaczyn i Laboratorium Więzi, Warszawa 2020